أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
227
قانون ( فارسى )
- داروى تركيبشده از سونهء مس ، شب ، نشادر مفيد و شفابخش است . - زاج ، الوا ، انزروت ، سوختهء پوست كندر ، خشخاش شاخدار ، در اجزاء برابر گرد كنند و در گوشهء چشم ريزند . - الوا و پوست كندر مفيد است . داروهاى غرب در اقرابادين آمده است ؛ بدانها مراجعه كن ! داروى « تند سبز » بسيار خوب است . در جدولهاى داروهاى ساده و تكى نيز چند دارويى را ذكر كردهايم ، آنها را مطالعه كن ! اگر غرب بر استخوان اثر گذارد ، براى معالجهاش سه راه موجود است : اگر ديدى كه مىشود با استعمال دارو آن را از بين ببرى ، آن را شق كن ! داخل شق شده را بررسى كن ، گوشت مرده را - تا به استخوان مىرسد - بردار . آنگاه ببين . اگر استخوان سالم است و تنها نوعى سياهى بر آن است ، سياهى را بزداى و شقشده را پر از داروى جوشدهنده كن و ببند و بگذار مدتى بماند ! اگر حال از اين بدتر بود بايد داغگذارى كنى . يا اينكه گوشت فاسدشده را سوراخ كن ! آنگاه داغ بگذار ، كه هرچه داغ ژرفاروتر باشد خوب است ، تا بتوان داغ را به ته گدار توخالى برسانى ! بايد زياد دقت و احتياط كنى ، جاى داغ به سوى بينى يا به سوى چشم نباشد . در وسط بگذار و ته ابزار داغگذارى را در داخل به سوى بينى منحرف گردان ، هرگاه خون به دهان و بينى رسيد ، آنگاه داغ بگذار ! اگر جاى داغ گرايش به سوى چشم داشته باشد ، گوشتگاه را مىگدازد و سيلان دهد . دقت كن داغ تمام عيار بگذارى و نياز به دوباره كردن نباشد . بايد منتهاى احتياط را به كار برى كه چشم از داغ آسيبى نبيند ، بايد كرهء چشم را به خوبى حفاظت كنى ! ! بعد از داغگذارى داروى گرد برجاى داغ بگذار و ببند ! شايد بدون سوراخ كردن داغگذارى مفيد باشد ، و اگر چنين باشد چه بهتر . داروهاى علاج سر نيز در غرب بىبهره نيستند . اگر داغ گذاشتى و گرد دارويى برجاى آن پاشيدى ، تا ديدى كه دارو بسيار گرمىآور شد ، ابر مرده را در آب سرد خيس كن و بر آن بگذار ! يا خمير آرد را وسيلهء برف سرد گردان و بر چشم بيمار بگذار و تا ديدى كه خمير دارد گرم مىشود آن را عوض كن و خمير سردشدهء ديگر بگذار ! فصل هشتم زياد و كمى گوشت ريزشگاه اشك گاهى گوشت گوشهء ريزشگاه اشك چنان فزونى يابد كه مانع ديد مىشود .